Vakmanschap

18, en dan?

Maatwerk oplossing

De doorbraak

Op haar zeventiende kwam Meriam na een groot conflict met haar ouders via Veilig Thuis op de meidencrisisopvang terecht. De bedoeling was voor één nacht, maar ze woonde er uiteindelijk een half jaar. Ze had net haar havodiploma op zak, ging naar vijf vwo. Maar de crisisopvang was geen stabiele plek om haar succesvolle schoolcarrière voort te
zetten. Veel drukte in huis en geen eigen computer om huiswerk op te maken. Gelukkig kon ze na een half jaar bij pleegouders terecht. 'Daar werkte ik aan mijn cijferlijst en maakte ik plannen om straks zelfstandig te wonen. Zoals een baantje vinden, sparen, alvast nadenken over de uitzet en het runnen van een huishouden'.
Pleegouders Kees en Diana werkten samen met Meriam aan een groot deel van de Big 5 (support, wonen, school en werk, inkomen en schulden, en gezondheid). Ondertussen werd door de hulpverlener van Spirit gezocht naar een nieuwe woning.
Daarbij werd Maaike van het team Verborgen Oplossingen gevraagd om mee te denken. Samen met haar zette Meriam alle voorbereidingen voor een nieuwe woning op een rij. Van het inschrijven en reageren op woningen van studentnet, tot het maken van een uitzetlijst.
Een pleeggezin zoeken voor iemand van 17 jaar is niet echt gebruikelijk, ook al is sinds kort verlengde pleegzorg tot 21 jaar mogelijk. Bovendien is er al jaren een tekort aan pleegouders die een puber op willen vangen. Gelukkig waren daar Kees en Diana, die zich juist als pleegouder
hadden opgegeven om voor korte tijd voor oudere kinderen te zorgen. Er werd verlengde pleegzorg geregeld zodat Meriam daar tot haar negentiende kon blijven. Ondertussen zou gezocht worden naar een woning en werkten ze aan een stabiele basis.

Lees hoe maatwerk leidde tot Meriams eigen keuze

Terug naar home

Voorlopig nog niet begeleid wonen

Meriam had net haar havo-examen gedaan toen het een week later thuis helemaal misging. ‘Ik had nog een herexamen, en die heb ik in de crisisopvang gedaan. Maar toen ik naar het vwo ging, kon ik daar niet goed werken. Je moet daar je telefoon inleveren, je mag maar een uur per dag op de computer, en er wordt vaak meegekeken. En er lopen de hele tijd meiden in en uit.’

Meriam had veel gesprekken met hulpverleners over waar ze op haar achttiende zou gaan wonen. Begeleid wonen was een logische volgende stap. Maar Meriam zag het niet zitten om in haar eindexamenjaar op zichzelf te gaan wonen. Meriam: ‘Dat vond ik een heel raar idee. Iedereen om me heen woonde nog thuis en had nog iemand om op terug te vallen. Ik kwam erachter dat ik er eigenlijk nog helemaal niet klaar voor was om op mezelf te gaan wonen. En wat ook nog bleek: op heel veel plekken kon ik maar tot mijn achttiende blijven en dan moest ik daar alweer weg. Ook dat zag ik niet zitten. Dan zou ik midden in zes vwo moeten verhuizen.’

Ik kwam erachter dat
ik er eigenlijk nog helemaal niet klaar voor was
om op mezelf te gaan wonen.

Een maatwerkoplossing kon Meriam helpen. Haar hulpverlener kwam met het idee om een pleeggezin voor Meriam te zoeken, iets dat in de jeugdzorg niet gebruikelijk is voor kinderen van zeventien jaar. Want zodra een kind achttien is, stopt de jeugdzorg in principe. Bovendien is er al jaren een tekort aan pleegouders die een puber willen opvangen. Gelukkig waren daar Kees en Diana, die zich juist als pleegouder hadden opgegeven om voor korte tijd voor oudere kinderen te zorgen. Meriam verhuisde naar Kees en Diana, en er werd verlengde pleegzorg geregeld, zodat ze daar tot haar negentiende kon blijven. Ondertussen zou gezocht worden naar een woning.

Meriam: ‘Eerst zag ik dat pleeggezin helemaal niet zitten. Het klonk alsof ik werd geadopteerd. Veel te ‘ouderlijk’. Maar dat viel mee. Kees en Diana zie ik eerder als een oom en tante. Het is gewoon fijn dat het geen ouders zijn. Want die heb ik al. Toen bleek dat ik ook als ik achttien werd nog een jaartje extra bij hen kon blijven, dacht ik: ‘Dat is perfect: ik kan mijn vwo afmaken en bij iemand in huis wonen.’

Samen werken aan een stabiele basis

Samen werken aan de stabiele basis van Meriam door te kijken naar de Big 5* zorgde ervoor dat stap voor stap alle zaken naar boven kwamen die geregeld moesten worden. Pleegouders Kees en Diana hadden hier een belangrijke rol in. Terwijl Meriam werkte aan haar cijferlijst, bereidden zij haar voor op zelfstandig wonen.

De verlengde pleegzorg eindigt op Meriams negentiende verjaardag.
Kees: ‘We hadden een traject voor ogen dat eindig zou zijn. Daarom hebben we als pleegouders ook niet gekozen voor een jong kind. Maar nu maken we ons best zorgen over het feit dat het voor Meriam onzeker is waar ze gaat wonen en wat we kunnen vinden.

Het is niet zo dat als ze jarig is, ze de volgende dag moet vertrekken, maar aan de andere kant is wel de basisafspraak: vwo afmaken en in de zomer als het kan een andere plek vinden. En natuurlijk helpen we dan met verhuizen en settelen. Het gaat helaas allemaal niet zo snel.

Want één ding was vanaf het begin zeker:
het was zaak om een nieuwe woonsituatie
voor Meriam te vinden.

Ondertussen werken Kees en Diana aan de Big 5. Want ‘één ding was vanaf het begin zeker,’ vertelt Kees. ‘Het was zaak om een nieuwe woonsituatie voor Meriam te vinden. En niet over vijf jaar of over tien jaar, maar over twee jaar. En daar horen allerlei dingen bij. Zoals een baantje vinden, sparen, alvast nadenken over je uitzet, je eigen kamer en badkamer schoonhouden, de was doen. Dat was de bijdrage die wij voor ogen hadden als pleegouder.’

*De Big 5
1. Support: is er minimaal één volwassen persoon langdurig beschikbaar om jou en eventueel je gezinsleden te steunen? En zijn er andere mensen in de omgeving die jou en je gezinsleden kunnen steunen?
2. Wonen: hebben jij en je gezinsleden een passende, stabiele en betaalbare woonplek?
3. Werk of opleiding: heb je een baan, opleiding of dagbesteding die jou kansen biedt om je te ontwikkelen en waarmee je later voldoende inkomsten kan genereren?
4. Inkomen: hebben jij en je gezinsleden genoeg inkomsten en/of heb jij problematische schulden?
5. Fysieke en mentale gezondheid: is er voor jou en je gezin genoeg zorg en ondersteuning om gezond te kunnen leven?

Klaar om op mijzelf te gaan wonen

Meriam werkte naast haar schoolwerk ook aan de Big 5 en daarmee aan haar bestaanszekerheid. Meriam: ‘Met Diana heb ik bijvoorbeeld een budgetplan gemaakt: wat verdien ik, wat geef ik uit, wat hou ik dan over? Maar ik kon ook bij haar en Kees terecht met vragen over mijn studiefinanciering of ziektekostenverzekering. Dat is heel fijn.’

Het project Verborgen Oplossingen kwam in beeld in de zoektocht naar een nieuwe woning. Eerst was er sprake van dat Meriam naar een 3H*-woning kon, maar de intake en het eerste gesprek lieten zo lang op zich wachten, dat er ondertussen aan een plan B gewerkt moest worden. Samen met Maaike van Verborgen Oplossingen zette Meriam alle zaken die geregeld moesten worden op een rij.

Meriam: ‘Ik had vaak wel nagedacht over wàt ik allemaal moet regelen, maar ik dacht niet na over hoe ik het dan moest regelen. Het is ook zoveel. Het is fijn dat er iemand is die dat samen met je op een rijtje zet. Maaike heeft me aan het denken en aan het werk gezet. Ik ben zo iemand die taken meteen moet oppakken, anders komt het er niet meer van. Maar nu denk ik: donderdag is de afspraak met Maaike al, wat moest ik ook alweer doen? Ik heb die deadlines nodig.’

Ik had er wel over nagedacht wàt ik allemaal
moet regelen, maar ik dacht niet na over hoe ik het
dan moest regelen. Het is ook zoveel.

Maaike kwam ook met alternatieve oplossingen voor een woonplek. Meriam: ‘Ze heeft net een andere kijk en ze weet weer andere dingen dan de pleegzorgwerker. Ze kwam bijvoorbeeld met het idee om ook naar anti-kraakwoningen te kijken of om hoofdbewoner te worden in een huis van Spirit. Maar zelf zou ik het liefst een studentenwoning vinden met een kamergenootje, gewoon zoals een normale tiener die het huis uit gaat.’

Kees: ‘De situatie waar Meriam uit komt is anders dan wanneer je gewoon bij je ouders woont en eindexamen doet. Ze heeft een ander vangnet. Het hangt ook allemaal af van of ze haar vwo haalt, want alleen dan komt ze in aanmerking voor studentenwoningen.’

Tegen Meriam: ‘De makkelijkste weg is dat je je diploma haalt en de reguliere weg bewandelt. Dan geven we je voordat je weggaat nog een basiscursus huishouden, en dan moet je het verder zelf gaan doen.’

Meriam verzucht: ‘Oooooh, ik wil zo graag slagen!’

———————————-

Meriam is inmiddels geslaagd voor haar vwo. Haar inzet is nu om vanuit het pleeggezin een studentenkamer te zoeken.

* 3H is een eigen woonplek voor ROC-studenten van 18 tot 27 jaar, waar zij wekelijks begeleid worden met school- en woonzaken en psychosociale ondersteuning krijgen.